இலங்கையின் கல்வி முறையைப் பொறுத்தவரை, பாடசாலைகள் அவற்றின் நிர்வாகம் மற்றும் நிதியுதவி அடிப்படையில் பல வகைகளாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளன. அவற்றைப் பற்றிய விரிவான விளக்கம் இதோ:

1. அரச பாடசாலைகள் (Government Schools)

இவை அரசாங்கத்தினால் நேரடியாக நிர்வகிக்கப்படும் பாடசாலைகளாகும். இவை மீண்டும் இரண்டு முக்கிய பிரிவுகளாகப் பிரிக்கப்படுகின்றன:

• தேசிய பாடசாலைகள் (National Schools): இவை மத்திய கல்வி அமைச்சின் நேரடி கட்டுப்பாட்டில் இயங்கும் முன்னணிப் பாடசாலைகளாகும். இவற்றிற்கு அதிகப்படியான வளங்கள் மற்றும் நிதி ஒதுக்கப்படுகின்றன.

• மாகாண பாடசாலைகள் (Provincial Schools): இவை அந்தந்த மாகாண சபைகளினால் நிர்வகிக்கப்படுபவை. கிராமப்புற மற்றும் நகர்ப்புறங்களில் உள்ள பெரும்பாலான பாடசாலைகள் இவ்வகையைச் சார்ந்தவை.

2. மாணவர் வகைப்பாட்டின் அடிப்படையில் (Classification by Students)

பாடசாலைகள் அங்கு பயிலும் மாணவர்களின் பாலினத்தைப் பொறுத்து மூன்று வகைப்படும்:

• ஆண் பாடசாலைகள்: மாணவர்கள் மட்டும் பயிலும் பாடசாலைகள்.

• பெண் பாடசாலைகள்: மாணவிகள் மட்டும் பயிலும் பாடசாலைகள்.

• கலவன் பாடசாலைகள் (Mixed Schools): ஆண், பெண் இருபாலாரும் இணைந்து பயிலும் பாடசாலைகள்.

3. வசதிகளின் அடிப்படையில் தரப்படுத்தல் (Functional Classification)

இலங்கையில் பாடசாலைகள் கொண்டுள்ள வசதிகள் மற்றும் வகுப்பு நிலைகளைப் பொறுத்து நான்கு பிரிவுகளாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளன:

4. தனியார் மற்றும் ஏனைய பாடசாலைகள்

அரசாங்கத்தின் நேரடி நிர்வாகத்தில் இல்லாத சில பாடசாலைகளும் உள்ளன:

• அரசு உதவிபெறும் தனியார் பாடசாலைகள் (Semi-Government): இவை அரசாங்கத்திடமிருந்து ஆசிரியர்களுக்கான சம்பளம் போன்ற சில உதவிகளைப் பெறுகின்றன, ஆனால் நிர்வாகம் தனியாரிடம் இருக்கும்.

• சுயாதீன தனியார் பாடசாலைகள்: இவை முழுமையாகத் தனியார் அமைப்புகளால் அல்லது மத நிறுவனங்களால் நடத்தப்படுபவை.

• சர்வதேச பாடசாலைகள் (International Schools): இவை வெளிநாட்டுப் பாடத்திட்டங்களைப் (உதாரணமாக: Edexcel, Cambridge) பின்பற்றி ஆங்கில மொழியில் கற்பிக்கும் பாடசாலைகளாகும்.

• பிரிவெனாக்கள் (Pirivenas): இவை பௌத்த மதக் கல்வியை அடிப்படையாகக் கொண்ட பாடசாலைகளாகும்.

குறிப்பு: இலங்கையின் இலவசக் கல்வித் திட்டத்தின் கீழ், அரச பாடசாலைகளில் கல்வி கற்பது மாணவர்களின் அடிப்படை உரிமையாகும்.